Gelukkig is de aandoening goedaardig, al kan ze voor heel wat klachten zorgen. Gynaecoloog Stefan Cosyns van de dienst Gynaecologie in het UZ Brussel, geeft meer uitleg.

“Baarmoederfibromen zijn hormoongevoelige tumoren die uitgaan van de baarmoederwand. Ze bestaan uit glad spierweefsel en bindweefsel en zijn goedaardig. Slechts een op de vier patiënten heeft ernstige klachten, waardoor een fibroom vaak toevallig wordt ontdekt tijdens een routineonderzoek. De impact kan echter groot zijn: de helft van de operaties waarbij de baarmoeder wordt verwijderd, gebeurt wegens baarmoederfibromen.”

Grote impact op de levenskwaliteit

Klachten bestaan vaak uit bloedingsproblemen zoals overdreven bloedverlies, pijnlijke regels of een gevoel van zwaarte of pijn in de onderbuik. Dokter Cosyns: “Ook seksuele klachten komen vaak voor. Pijnlijke betrekkingen of verminderd libido worden regelmatig vermeld. Bovendien kan een fibroom een impact hebben op de vruchtbaarheid en leiden tot miskramen of vroegtijdige bevallingen. Het forse bloedverlies kan leiden tot bloedarmoede met bijhorende vermoeidheid en negatieve invloed op het libido. Het is belangrijk dat vrouwen zulke klachten bespreken met hun arts of gynaecoloog.”

Baarmoederfibromen zijn hormoongevoelige tumoren die uitgaan van de baarmoederwand

Baarmoederfibromen - in de volksmond ook vleesbomen genoemd - kunnen heel groot worden. Soms heeft men er één enkele, maar er kunnen ook meerdere tot zelfs een tiental fibromen in de baarmoeder ontstaan. “De klachten zijn afhankelijk van de grootte van de fibromen en hun individuele ligging ten opzichte van de baarmoederholte”, legt dokter Cosyns uit. “Aan de buitenwand heeft een fibroom het minste effect op het menstruele bloedverlies, maar de volumetoename van de baarmoeder kan wel klachten veroorzaken. Gebeurt deze ontwikkeling daarentegen in de richting van de baarmoederholte, dan ontstaan gemakkelijker bloedingsproblemen.”

Gevolgen en behandeling

“Baarmoederfibromen leiden vooral in de vruchtbare fase tot klachten. Na de menopauze stopt een vrouw met menstrueren en lost het bloedingsprobleem zichzelf op. Of er langetermijngevolgen zijn, hangt vooral af van de mate van het bloedverlies en een eventuele zwangerschapswens”, zegt dokter Cosyns. “Is er weinig bloedverlies, dan kan het fibroom op termijn wel nog groter worden of kunnen er nieuwe fibromen bijkomen. Overdreven bloedverlies leidt dan weer tot bloedarmoede, vermoeidheid en eventuele seksuele problemen. Een vaak onderschat gevolg is de verhoogde kans op herhaalde miskramen of vroeggeboorte bij vrouwen met een actieve zwangerschapswens en de hieruit voortkomende psychologische impact.”


“Voor de behandeling gaan we in de eerste plaats uit van de belangrijkste klachten. Bij bloedingsproblemen kan men proberen de cyclus medicamenteus onder controle te  houden met een contraceptieve pil, een progesteron houdende pil (minipil) of anti-inflammatoire middelen geassocieerd aan medicatie die de bloeding vermindert. Dit neemt de oorzaak  niet weg, waardoor onze patiënten deze behandeling dienen te volgen tot aan de menopauze. Als dit niet helpt of als de vleesbomen zich in de holte van de baarmoeder bevinden, kan voor een chirurgische behandeling worden gekozen om de fibromen weg te nemen. In het ergste geval moet de baarmoeder in zijn geheel worden verwijderd. Wanneer een fibroom moeilijk bereikbaar is voor een operatie, bestaat de mogelijkheid van arteriële embolisatie. Hierbij worden kleine bolletjes in de bloedvaten van de baarmoeder ingebracht zodat de fibromen geen doorbloeding meer krijgen en afsterven. Deze procedure kan wel weefselschade in de baarmoeder of de eierstokken teweegbrengen en is daarom niet zonder gevaar. Geval per geval wordt bekeken wat de beste optie is.”

Preoperatieve behandeling

Wanneer patiënten een ingreep moeten ondergaan, probeert men met een preoperatieve behandeling het bloedverlies te verminderen of te stoppen, zodat de bloedarmoede kan worden gecorrigeerd. Bovendien worden de vleesbomen vaak kleiner in volume, waardoor de operatie mogelijk minder ingrijpend wordt. Dokter Cosyns: “Standaard maakte men gebruik van ‘GnRH-analogen’, een maandelijkse intramusculaire injectie die de cyclus van de patiënte drie maanden lang onderdrukt en haar in menopauze brengt, vaak met bijhorende klachten. Sinds september gebruiken we in België ook een nieuw medicijn. ‘Selectieve Progesteron Receptor Modulator’ wordt gedurende drie maanden dagelijks ingenomen en brengt het bloedverlies heel snel onder controle, terwijl de patiënten niet in menopauze worden gebracht, zodat ze vervelende klachten zoals warmteopwellingen niet hoeven te doorstaan.”

Door deze driemaandelijkse voorbereiding op de ingreep zien we vaak een correctie van de bloedarmoede en verkleining van de fibromen. Dit kan helpen om de ingreep vlotter te laten verlopen, met een sneller herstel na de ingreep en beperktere littekens tot gevolg.”