In de Euro Health Consumer Index 2016 staat onze gezondheidszorg op vier. De sector levert toegankelijke en hoogwaardige zorg. Dat wordt internationaal erkend en dat is top ! Maar welzijn en gezondheid worden ook sociaal economisch bepaald. In die mate dat de Wereldgezondheidsorganisatie vraagt om welzijn en gezondheid consequent als sleutelcomponent op te nemen in alle beleidsbeslissingen. Vlaanderen speelt hierop in met concrete, integrale en gemeenschappelijke beleidsdoelstellingen: uitstekend onderwijs, kwaliteitsvol wonen, een aantrekkelijke leefomgeving, een vlot en veilig mobiliteitssysteem, zinvol werk op maat, creativiteit, cultuur, sport, enz. Het zijn allemaal belangrijke bouwstenen voor welzijn en gezondheid. De Vlaamse Visie 2050 bestendigt deze ‘health in all policies’-aanpak ook op langere termijn.

Thuiszorg

Heel wat zorg, die voorheen exclusief in het ziekenhuis kon worden aangeboden, wordt dankzij nieuwe technologie perfect mogelijk in de thuiszorg, al dan niet gemonitord vanop afstand. In heel wat experimenten proberen partners elkaar te vinden in een groter geheel. Functies en rollen verschuiven, en aangepaste opleidingen zijn nodig. Krachtlijn is meer inspraak van de persoon met een zorgnood. Van hem wordt verwacht dat hij mederegisseur wordt van zijn behandeling. Hij wordt geresponsabiliseerd en krijgt hulpmiddelen die hem helpen om zijn gezondheidszorg mee te sturen.

Rol van de overheid

De overheid neemt een sterkere rol op in innovatie. Dat is een strategische trend die wij internationaal vaststellen. De overheid zorgt niet enkel voor een stimulerende omgeving, door traditionele subsidies of infrastructuur, maar wil ook faciliterend zijn bij het helder krijgen van de vraag naar innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Naast het aankopen door de overheid van innovatieve producten en diensten die bijna beschikbaar zijn op de markt, start de Vlaamse overheid nu ook met het precommercieel aankopen van onderzoek en ontwikkeling. Hierbij delen overheid en ondernemingen zowel de risico’s, de kosten zeg maar, als de resultaten, de intellectuele eigendom en de gebruiksrechten. Voor ondernemingen is het belangrijk dat zij een grondig inzicht krijgen in de publieke noden, alleen dan kunnen zij duurzame oplossingen aanbieden en nieuwe markten aanboren.

Heel wat zorg, die voorheen exclusief in het ziekenhuis kon worden aangeboden, wordt dankzij nieuwe technologie perfect mogelijk in de thuiszorg, al dan niet gemonitord vanop afstand

Digitale transformatie

Een en ander brengt mee dat de uitgaven voor gezondheids- en welzijnszorg alleen maar toenemen. De tijd is echter lang voorbij dat de zorgsector enkel als kost wordt beschouwd. Een recent rapport van Verso bevestigt dat de vele social profit ondernemingen in Vlaanderen garant staan voor een aanzienlijk deel van de welvaartscreatie. Uit macro-economische statistieken blijkt dat de Vlaamse social profit jaarlijks gemiddeld achtduizend bijkomende banen creëert, acht procent van het BBP realiseert en voor elf miljard euro bestellingen plaatst bij andere bedrijfstakken.

De digitale transformatie beroert ook de werknemers in de social profit. Vaak wordt gedacht dat digitalisering en robotica de werkgelegenheid zullen fnuiken. Dat is niet zo in de zorgsector, waar de meeste taken gelinkt zijn aan sociale interactie en emotionele intelligentie, waarbij vaak creativiteit en inventiviteit vereist zijn. Mogelijks zullen routinematige banen in aantal verminderen, maar er zullen ook heel wat nieuwe beroepen hun intrede doen, met een brede waaier van taken en opdrachten.

Een werk van mensen

Hoewel er heel wat uitdagingen op ons afkomen stellen we vast dat de gemiddelde Vlaamse zorgvrager nog steeds erg tevreden is over de aangeboden gezondheids- en welzijnszorg. Spectaculaire technologische innovaties trekken uiteraard het meest de aandacht van de media, maar het is de verdienste van de honderdduizenden zorgverleners en mantelzorgers die zich elke dag opnieuw met hart en ziel inzetten, dat de zorgkwaliteit top is en kan blijven.