“Akkoord plan hepatitis C is grote stap vooruit”

“Onwetendheid overwinnen was - en is helaas nog steeds - één van de grootste uitdagingen rond hepatitis C”, vertelt Katrien Lammens, voorzitter van het Vlaams Hepatitis Contactpunt.

“Door het wantrouwen, de onwetendheid en de angst voor het onbekende komen hepatitis C-patiënten vaak op een eiland terecht, maar dat is nergens voor nodig. In dat kader dromen wij al 15 jaar van een zorgtraject voor elke hepatitis C-patiënt. Een multidisciplinair team met hepatitis C-verpleegkundigen, psychologen en specialisten van verschillende disciplines die er zorg voor dragen dat niet enkel de ziekte, maar de patient in zijn geheel behandeld wordt.”

Nieuw tijdperk
“Het was een hele tijd stil rond nieuwe behandelingen, maar sinds een tweetal jaar zitten we in een enorme stroomversnelling. Ik durf te stellen dat we voor een nieuw tijdperk staan. Een kortdurende behandeling met bijna 100 % slaagkans en weinig bijwerkingen, wat willen we als patiëntenvereniging nog meer? Natuurlijk is het dan wel belangrijk dat patiënten weten dat ze hepatitis C hebben en dat ze daarna snel toegang krijgen tot deze nieuwe behandelingen. Het hepatitis C plan biedt daarom een antwoord op heel veel noden,” aldus Lammens.

Het akkoord rond dit plan werd begin mei door de overheden bereikt en op 14 mei goedgekeurd door de Vlaamse regering. In Vlaanderen moeten de afspraken nu nog worden ingepast in de eerstelijnszorg en in het Vlaamse gezondheidsbeleid. Tegen september wordt het plan verder uitgebouwd tot een actieplan.

Financiering
Lammens is uiteraard tevreden met het akkoord, maar blijft ook kritisch. “Helaas zijn we wel bezorgd over de financiering van het actieplan. Een actieplan kan uiteraard enkel effectief zijn indien er adequate financiering tegenover de verschillende actiepunten staat. Als lid van de ELPA (Europese leverpatiëntenvereniging) zien wij Schotland, dat voor het nationaal plan 100 miljoen pond (ruim 120 miljoen euro) uitgetrokken heeft, als hét voorbeeld. Als patiëntenvereniging kijken wij dus reikhalzend uit naar de effectieve uitvoering van een mooi en goed gestructureerd hepatitis C plan”, besluit Lammens.

Bron: http://www.hepatitisc.be/


Plan Hepatitis C

Hans Van Vlierberghe
Arts, UGent

Voor het eerst ligt er een Hepatitis C-plan op tafel. Dokter Hans Van Vlierberghe, arts aan het UGent, benadrukt het belang van het plan en een snelle uitvoering ervan.

Hepatitis C is een ziekte waarmee je niet om de oren geslagen wordt. Waarom is dit 'Plan Hepatitis C' toch van grote urgentie?

“Gaan we verder zoals vandaag, patiënten met het Hepatitis C-Virus (HCV) met oude therapieën behandelen en niet actief screenen, zullen de gevolgen rampzalig zijn. Uit een studie van een aantal Belgische hepatologen blijkt dat met deze tactiek het aantal patiënten dat overlijdt of complicaties ondervindt ten gevolge van de ziekte, iedere twee jaar zal stijgen met 16%. Dat we nu in een stroomversnelling zitten wat betreft HCV, heeft te maken met de nieuwe Direct Acting Antivirals (DAAs) therapieën waar we de laatste twee jaar toegang tot hebben. De oude therapieën zijn lastig; ze duren jaren, hebben veel bijwerkingen en genezen maar zo'n 50% van de patiënten. Met DAAs onderga je een 12 weken durende therapie, zonder neveneffecten, en heb je een genezingskans van 90 tot 95%.”

Waarom begint dan niet iedereen meteen aan deze nieuwe therapieën?
“De nieuwe DAAs worden nog niet terugbetaald door de overheid”

Welke punten zijn van groot belang in het actieplan?
“In het plan zijn twee belangrijke zaken opgenomen. Eerst en vooral moet er actief op zoek gegaan worden naar HCV-patiënten. Op dit moment lopen er in België ongeveer 70.000 mensen rond die aan HCV lijden, waarvan de helft nog niet op de hoogte is van zijn status. Er moet dus op een systematische manier gescreend worden. Daarnaast moet de toegang tot de nieuwe therapieën meer ter beschikking gesteld worden van patiënten. Uit berekening blijkt dat als deze twee zaken gecombineerd worden, het aantal overlijdens en complicaties tegen 2030 gehalveerd zal zijn.”

Wat kan er gedaan worden om de screening frequenter te laten verlopen?
“Het is vooral aan de huisdokters om actiever risicogroepen te screenen. Deze groepen, bepaald door de World Health Organisation (WHO), zijn onder andere patiënten die een bloedtransfusie kregen voor de jaren '90, mensen die in contact kwamen met drugs of het gevangenisleven en mensen met tatoeages. Maar, als huisdokter is het niet altijd evident die risicogroepen voor ogen te houden en systematisch te screenen. Men keek dan ook of er geen gemakkelijkere manier was en vond dat 80 tot 85% van de patiënten tot de babyboomgeneratie behoren. Dus als elke huisdokter systematisch iedereen die geboren is in deze periode één keer test op HCV, dan zouden we al een pak patiënten vinden.”

Bent u tevreden met het plan?
“Ik denk dat het plan er op papier erg goed uitziet. Ik kijk er naar uit om het effectief ook geïmplementeerd te zien. Ik ben wel benieuwd naar de invulling ervan, zeker nu er een nieuwe regering op komst is. Belangrijk is dat er spoed achter zit, de timing is erg belangrijk. Elk uitstel gaat iets kosten naar mensenlevens toe, maar ook naar de gezondheidszorg toe.”

HIV-SAM-PROJECT: Preventie en begeleiding

Lazare Manirankunda
Dokter

De hiv-prevalentie bij Afrikaanse migranten in Europa en in België is hoog. In de strijd tegen hiv en aids kreeg het HIV-SAM-project van het Instituut voor Tropische Geneeskunde als opdracht van de Vlaamse Gemeenschap om de seksuele gezondheid en hiv-preventie bij Sub-saharaans Afrikaanse Migranten (SAM) in Vlaanderen te bevorderen. Dat vertelt dokter Lazare Manirankunda, die de primaire preventie activiteiten coördineert.

“De Afrikaanse gemeenschap in België is heel divers. Ze komen uit verschillende landen, elk met hun eigen cultuur en overtuigingen. Om hen allemaal te bereiken om een cultureel sensitieve manier, werkt het HIV-SAM-project nauw samen met leiders van socioculturele organisaties en kerken. Zij kregen een opleiding om activiteiten met de volgende doelstellingen in te passen:

- Promotie van seksuele gezondheid en voorkomen van nieuwe hiv-infecties (ookwel primaire hiv-preventie genoemd).
- Promotie van hiv-testen.
- Bestrijding van stigmatisering en discriminatie.


“Hun werk is niet altijd gemakkelijk want er bestaan nog vele vooroordelen over hiv, maar het feit dat steeds meer vrijwilligers zich willen inzetten voor het HIV-SAM-project, wijst op een echte bewustwording en stemt ons optimistisch voor de toekomst.” Naast vrijwilligers motiveren, investeren we ook in operationeel onderzoek om de preventie behoeften te achterhalen en acties aan te passen aan nieuwe evoluties.

Het nationale hiv-plan is een enorme hulp bij het verwezenlijken van de hiv-preventie activiteiten. Het plan erkent dat de SAM een prioritaire groep zijn op het vlak van preventie en vraagt een inspanning van alle betrokken intermediairs, zo ook artsen. Om hiv vroegtijdige op te sporen raadt het plan aan dat artsen beter opgeleid worden en proactief een hiv-test voorstellen aan hoog risico groepen, zoals Afrikaanse migranten.

Hiernaast voorziet het plan in de oprichting van een nationale raad van mensen die leven met hiv. Die raad zou moeten bijdragen aan de strijd tegen discriminatie en adviezen geven om het welzijn van patiënten te verhogen. Het HIV-SAM Project speelt hierop in door het ondersteunen van een patiëntengroep voor Afrikanen en consultaties bij een Afrikaanse arts en psychologe. Zij kunnen door patiënten, familie, artsen en andere betrokken geconsulteerd worden omtrent cultuur specifieke aspecten leven met hiv. Sommige leden van de patiëntengroep, getuigen tijdens preventieactiviteiten over hun leven met hiv. Daarmee willen ze het beeld over hiv bij de SAM veranderen en laten zien dat het een chronische ziekte is geworden waarmee je normaal kan leven.

Meer informatie op: http://www.hivsam.be


De implementatie van het Hiv-plan

15 oktober 2013 werd ons nationaal Hiv-plan voorgesteld. Een ambitieus en alomvattend plan dat met veel handgeklap onthaald werd. Nu nog wachten op de implementatie. Een woordje uitleg van Kristien Wouters, arts in de HIV en SOA kliniek van het Instituut voor Tropische Geneeskunde.

De implementatie van het Hiv-plan, hoe sneller hoe beter?
“Er zit haast achter de uitvoering, zeker naar onze twee grote risicogroepen toe: de sub-Saharaanse Afrikaanse Migranten (SAM) en de Mannen die Seks hebben met Mannen (MSM). MSM zijn over het algemeen beter geïnformeerd en vertonen een hoger testgedrag dan de SAM; maar het blijft de groep met de grootste toename aan hiv-patiënten. Ook voor de SAM zijn de cijfers alarmerend: 62% van de niet-Belgen met hiv is een SAM. Vanuit het werkveld gebeurt er al heel wat in België omtrent hiv, maar wij kunnen dit niet alleen. Wij hebben nood aan een overkoepelend beleid en ondersteuning vanuit de overheid op alle niveaus. ”

De eerste pijler in het plan is de preventie. Wat moet er precies op dit vlak gebeuren?
“'Ken uw status', is de eerste stap in de preventie. SAM hebben cultureel gezien niet de gewoonte aan preventieve geneeskunde te doen, maar ook artsen nemen zelf nog te weinig initiatief. De drempel om zich te laten testen is voor SAM vaak ook te hoog omdat ze niet over de juiste papieren of verzekering beschikken. We zetten al in op laagdrempelig testen voor de risicogroepen door hen bijvoorbeeld gratis en anonieme testen aan te bieden, maar ook hier kunnen we hulp gebruiken om beter op hun noden in te spelen.”

Ook bij de andere pijlers zit er spoed achter de uitvoering
“Bij de tweede en derde pijler, het bevorderen van de toegang tot de gezondheidszorg en de continuïteit van deze zorg, wringt het schoentje nog. Iedereen die positief test, zou op zijn minst een consultatie en eerste bloedafname moeten krijgen. Zo heeft men een zicht op de urgentie van de situatie. Is er tijd, kan er met de patiënt naar een oplossing gezocht worden wanneer hij of zij bijvoorbeeld geen verzekering of papieren heeft. Maar dit is een hele procedure en een enorme barrière voor velen. De tijd is er ook niet altijd, bij een zwangere vrouw moet er bijvoorbeeld snel gehandeld worden. De overheid moet spoed achter dit actiepunt zetten, iedereen moet makkelijke toegang hebben tot ziektezorg. Verder moet er ingezet worden om de levenskwaliteit van hiv-patiënten te optimaliseren, wat dus ook een stop aan stigma en discriminatie betekent.”

Dit is iets waar het Hiv-SAM project zich al enige tijd voor inzet
“Klopt, Het Hiv-SAM Project brengt in Vlaanderen patiënten al met elkaar in contact en geeft hen lotgenoten om mee te praten. Dit valt onder de laatste pijler; het verbeteren van de levenskwaliteit van hiv-patiënten. Sinds de oprichting van dit project, en ook van een laagdrempelig testcentrum, het Helpcenter, is er een jaarlijkse toename van het aantal SAM die zich laten testen. Maar we staan nog niet waar we zouden moeten staan, er is nog veel werk aan de winkel in België. Een snelle executie van het Hiv-plan is van groot belang. Ik hoop dat de uitvoering van het plan een werkpunt wordt na de verkiezingen, dan zullen de adviezen in centen en keuzes omgezet moeten worden. ”