Het metabool syndroom of het syndroom X is een chronisch stofwisselingsprobleem dat zich manifesteert bij een vierde tot een derde van de bevolking. Het is geassocieerd met een verhoogd risico op diabetes type 2 en cardiovasculaire ziekten. Alle definities omschrijven minstens drie van de volgende kenmerken: abdominale obesitas, arteriële hypertensie, dyslipidemie en dysglykemie aan.

Een nuttige combinatie

Rode gist rijst is een vaak gebruikt voedingssupplement in de strijd tegen hyperlipidemie. Het bevat Monacoline K, dat van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) een gunstig advies kreeg voor de claim: “draagt bij tot het behoud van een normale cholesterolemie voor een dosis van 10mg monacoline K per dag”.

We weten overigens dat de consumptie van olijfolie van eerste persing zonder filtratie gunstige effecten heeft op de regeling van de cholesterol en de oxidatie van LDL’s. Bovendien heeft het ontstekingsremmende, antitrombotische, bloeddrukverlagende en vaatverwijdende effecten. Dit zou kunnen betekenen dat de fenolbestanddelen in grote mate bijdragen tot de cardioprotectieve effecten ervan.

Resultaten van de studie

Het onderzoek toonde aan dat o.a. de cholesterolwaardes en de vetwaardes in het bloed spectaculair daalden. Ook de daling van de bloeddruk viel op. De tolerantie was overigens voortreffelijk. Daarmee is duidelijk bewezen dat het product een alternatief kan zijn voor statines voor de primaire en secundaire preventie van het cardiovasculaire risico bij het metabool syndroom.

De EFSA-aanbeveling preciseert dat de dosis monacoline K exact 10mg moet bedragen. Voor het olijfextract bedraagt de minimale aanbevolen dagdosis 5mg, zonder dat een duidelijke bovengrens is vastgelegd.

Dit zeggen de experts:

Brutsaert Dirk (Cardiologie): “Het metaboolsyndroom is inderdaad een mooie indicatie, net als intolerantie voor statines. In afwachting van meer fundamentele studies die een onderliggend mechanisme op het endotheel aantonen, gaat het nog steeds om een behandeling van de tweede lijn.

Catez Emmanuel (Cardiologie): “Ik ben overtuigd van het nut ervan bij patiënten die geen statines verdragen. Maar ik vraag mij af of specifieke studies met olijfextract niet nuttig zouden zijn, in het bijzonder wat de evolutie van de bloeddrukwaarden betreft.”

David Jean-Paul (Endocrinologie): “De effecten op het lipidenprofiel vormen de belangrijkste indicatie. Het effect op arteriële hypertensie doet ons focussen op endotheliale disfunctie als doelwit in de cardiovasculaire preventie, en meer algemeen op de werking op het inflammasoom. In het kader van een globale aanpak, gaat deze studie over het metaboolsyndroom hierop in, doordat zij een effect aantoont op twee belangrijke parameters – de dyslipidemie en de arteriële hypertensie – en benadrukt ze het belang van dit product.”
Denizli Yuksel (Cardiologie): “In afwachting van studies die bewijzen dat dit product resultaat oplevert op het vlak van mortaliteit en/of morbiditeit, schrijf ik het voor aan patiënten die geen statines verdragen.”

Goethals Peter (Cardiologie): “Naast de unaniem aanvaarde indicatie schrijf ik het ook voor in de primaire preventie aan rokers met een normale cholesterol. Ik stel mij overigens de vraag wat we moeten doen in de primaire preventie bij bejaarde patiënten die een hoog risico maar een normale cholesterolwaarde hebben.”

Grégoire Jean-Marie (Cardiologie): “Intolerantie voor statines is een eerste duidelijke indicatie. Ik schrijf het ook voor aan patiënten die mij erom vragen en van wie de cholesterol boven normaal is.”

Kestens Valérie (Cardiologie): “Ik gebruik het momenteel alleen in de primaire preventie voor personen met een laag cardiovasculair risico maar met een hoge cholesterol ondanks een aangepast dieet.”

Panneels Jan (Algemene geneeskunde): “In onze praktijk zien wij zeer vaak borderline patiënten aan wie we graag iets zouden kunnen voorschrijven om hun risico te verlagen, vooral de oudere patiënten. Die lijken mij de beste indicatie te zijn, naast uiteraard patiënten die geen statines verdragen.”