Wanneer spreken we over chronische pijn?

Maaiken Vander Plaetse, revalidatiearts: “Vanaf 3 maanden wordt pijn chronisch genoemd, na 6 maanden is de kans klein dat deze nog volledig verdwijnt. Hoe langer de pijn bestaat, des te groter de kans dat deze een weerslag heeft op het functioneren: lichamelijk, psychisch, sociaal en professioneel. De meest frequente oorzaak bevindt zich in het bewegingsstelsel, waarbij lage rugpijn het meeste voorkomt. In tegenstelling tot acute pijn, die ons waarschuwt voor schade aan het lichaam, heeft chronische pijn geen signaalfunctie meer: het is een ziekte op zich.”

Stefan Evers, anesthesist: “Bij chronische pijn treden fysiologische veranderingen op in het zenuwstelsel. De gevoeligheid van het lichaam past zich aan en koppelt zich los van het oorspronkelijke letsel. De pijn kan worden versterkt door emoties, de manier van omgaan met de pijn en de ernst van de eerste aandoening. Een behandeling moet zich richten op al die componenten: men noemt dat een biopsychosociale benadering.”

 

Wat houdt die multidisciplinaire, biopsychosociale aanpak in?

In tegenstelling tot acute pijn heeft chronische pijn geen signaalfunctie meer: het is een ziekte op zich. - Vander Plaetse

Evers: “Hoe langer de pijn aanwezig is, des te groter het belang van psychische en sociale factoren wordt: mensen geraken geïsoleerd, gaan niet meer werken, kennen geen ontspanning meer, enz. We moeten dus de pijn en de gevolgen aanpakken. We doen dat multidisciplinair met een arts, verpleegkundige, psycholoog, ergotherapeut, kinesist en sociaal werker. Vaak moet ook het medicatiegebruik kritisch worden bekeken.”

 

Hoe belangrijk is een preventieve benadering?

Vander Plaetse: “Zeer belangrijk. Patiënten met een hoog risico op de ontwikkeling van chronische pijn moeten snel een aanpak op maat krijgen: actieve revalidatie, aanmoedigen van zelfmanagement, bijsturing van psychologische factoren en ondersteuning van het sociaal en professioneel functioneren. Een voorbeeld hiervan is een recent ontwikkeld interactief zorgpad voor aanpak van lage rugpijn door eerste en tweede lijnszorg.”

Evers: “Wordt de pijn toch chronisch, dan streven wij ernaar om – ondanks de pijn – de patiënt weer beter te laten functioneren. Hierdoor wordt de impact op de patiënt en de maatschappij zo klein mogelijk gehouden.”