De medische vooruitgang maakt dat aandoeningen die vroeger nog als ‘acuut’ werden beschouwd, nu vaker chronisch worden. We sterven niet meer aan die ziekten, maar leren er mits een goede zorg mee leven. Kanker en HIV zijn bijvoorbeeld ziekten die hoe langer hoe minder onherroepelijk een nakende dood aankondigen. Ook het feit dat we met z’n allen ouder worden, speelt een rol in het toenemende aantal chronisch zieken. Met de vergrijzing stijgt namelijk ook multimorbiditeit. Dat wil zeggen dat patiënten twee of meer chronische aandoeningen hebben waarmee ze door het leven gaan. Ook onze omgeving en onze leefstijl bepalen die multimorbiditeit. Te weinig bewegen, roken en te rijkelijk eten eisen hun tol.

De kostprijs is aanzienlijk: meer dan 50% van de gezondheidszorguitgaven gaat naar multimorbide aandoeningen. Bovendien mogen we de sociale kosten niet uit het oog verliezen. Chronische patiënten hebben niet steeds de mogelijkheid om voor de volle honderd procent te blijven werken.

Het is dan ook belangrijk dat het beleid, behalve op de behandeling, ook inspeelt op preventie, kwaliteit van leven en sociale (re-)integratie. We bouwen daarom ook aan de Vlaamse Sociale Bescherming. Die biedt, bovenop de sociale zekerheid, een bundel tegemoetkomingen en rechten voor de Vlaming waarbij de middelen niet uitsluitend op ‘genezen’ zijn gericht, maar de focus naar ‘kwaliteit van leven’ wordt verlegd.

Geïntegreerde zorg

Om de uitdagingen het hoofd te bieden, is er nood aan een zorg die geïntegreerd en nabij wordt aangeboden. Een geïntegreerde zorgorganisatie brengt verschillende (medische en zorg-) disciplines bij elkaar en benadert de vraag van wie zorg nodig heeft vanuit de mogelijkheden en wensen van die persoon.

Om die multidisciplinaire benadering te kunnen aanbieden, moeten zorgaanbieders de nodige ondersteuning en stimulansen aangereikt krijgen. Zo zorgen we voor een goede ondersteuning van de nabije eerstelijnsgezondheidszorg zoals de huisarts, thuisverpleegkundige, kinesitherapeut, eerstelijnspsycholoog, diëtist, apotheker, enz. Naast het hervormingsproces van de eerstelijnsstructuren maken we ook werk van het ICT-platform Vitalink. Vitalink moet het mogelijk maken de gezondheids- en welzijnsgegevens van zorggebruikers zoals u en ik veilig te delen tussen de zorgaanbieders in Vlaanderen.

Centrale rol voor de patiënt

Vitalink is een instrument dat ook u beter zal leren kennen. Patiënten stellen immers de terechte vraag om in hun zorgproces te worden betrokken. Daarom is het belangrijk dat de patiënt, zeker die met chronische aandoeningen, goed geïnformeerd wordt over de mogelijkheden van het zorgaanbod. Hij moet de tools krijgen om zijn zorg ook zelf in handen te nemen. Daarom voorzien we in de mogelijkheid om uw dossier op Vitalink in te kijken via de website van de mutualiteiten. Aansluitend op de trend om de patiënt meer aan zijn zorg te laten deelnemen, willen we de burger objectief informeren over gezondheidstopics.

Beleidsmatige samenwerking

De Vlaamse overheid pakt die uitdaging niet alleen aan. De gemeenschappen hebben samen met de federale overheid een plan chronische zorg en een e-healthplan opgemaakt. In het voorjaar 2017 gaan pilootprojecten chronische zorg van start die het beleid mee richting zullen geven. Met dit alles brengen we een nieuw zorgmodel in de praktijk waarmee we een antwoord bieden op de golf aan chronische zorg die op ons afkomt.