Deze vorm heeft uiteraard een zware impact op hun levenskwaliteit en functioneren in de samenleving. De aandoening is echter potentieel omkeerbaar, en er wordt hard gewerkt aan een aangepaste aanpak. Prof. Koen Paemeleire van het UZ Gent geeft uitleg.

Hoe ontstaat chronische migraine?

“Het begint haast altijd met laag frequente migraine die op termijn evolueert naar een chronische fase. Migraine is deels erfelijk bepaald, maar ook omgevingsfactoren kunnen triggers zijn, denk maar aan stress, het overslaan van maaltijden, teveel cafeïne, een slaaptekort... De hersenen gedragen zich dan als het ware als een raceauto waarvan de tank snel leeg raakt. Er is geen juiste balans en dan gaat het alarm af. Migraine is dus een lichamelijk automatisme dat ons dwingt om gas terug te nemen.”

“Bij 2,5 à 3% van de migrainepatiënten is er op jaarbasis een evolutie naar chronische migraine en gebeurt er een verstrengeling van de kenmerken van episodische migraine met die van chronische pijn. Die evolutie kan te maken hebben met risicofactoren zoals comorbiede depressie of angststoornis, het overgebruik van pijnstillers of beïnvloeding door een  andere chronische pijnproblematiek. Chronische migraine is echter niet per definitie onomkeerbaar. In een Amerikaanse studie ging 25 % van de chronische migraine patiënten zelfs spontaan in remissie over een periode van 2 jaar.”

Hoe gebeurt de diagnose?

“De diagnose berust op een vraaggesprek en het eventueel bijhouden van een hoofdpijnagenda. Helaas zijn er nog geen duidelijke doorverwijscriteria en dus ontbreekt het aan een formele zorgketen. En dat is nodig, omdat enkel dan alle schakels optimaal kunnen samenwerken. De meeste migraine patiënten horen in de eerstelijnszorg te blijven, maar indien het vermogen om normaal te functioneren vermindert, dan moeten ze doorverwezen worden.”

Wat gebeurt er na doorverwijzing?

“Eerst verifiëren we de diagnose en onderzoeken we of er niets anders achter zit. Vervolgens zoeken we naar mogelijke triggers en risicofactoren  en kijken we of we daar alvast wat aan kunnen doen. De acute behandeling van migraine wordt zo nodig geoptimaliseerd en het gebruik van pijnstillers laten we beperken. Zo nodig stellen we een ontwenning voor. Tenslotte is er de preventieve behandeling, met als doel om op termijn het aantal hoofdpijndagen te doen afnemen.”

“Voor die preventieve behandeling bestaan er meerdere mogelijkheden. Een eerste  mogelijkheid bestaat uit preventieve medicatie zoals topiramaat of enkele  andere geneesmiddelen die voor migraine in het algemeen worden gebruikt. Een tweede meer recente optie is de behandeling met botuline toxine (BotoxÒ) injecties, die echter niet wordt terugbetaald. Preventieve behandelingen, zoals topiramaat en botuline toxine, moeten steeds deel uitmaken van een globale aanpak van de patiënt die rekening houdt met alle aspecten. Zo zullen we patiënten ook aanzetten om de aanraking met o.a. pijnstillers, cafeïne en stress te verminderen, of psychiatrische co-morbiditeit te laten behandelen. Met zo’n ‘kaasschaafmethode’ verminderen we stap per stap het aantal hoofdpijndagen, en vragen we een actieve inzet van de patiënt zelf. Een derde mogelijkheid is neuromodulatie, maar dat is een domein dat nog volop in ontwikkeling is.”

En wat als deze niet helpen?

“Er zou een multidisciplinaire behandeling moeten bestaan zoals voor andere chronische pijnen. Er is recent een nieuwe conventie gesloten die chronische migraine patiënten toegang geeft tot multidisciplinaire pijncentra. Nu wordt er vervolgens hard gewerkt aan de opzet van aangepaste biopsychosociale programma’s die een nauwere samenwerking tussen verschillende relevante specialisten faciliteren. En dat is nodig, want chronische migraine wordt nog te vaak onderschat en krijgt daarom trouwens ook te weinig budgetten. En dat terwijl chronische migraine één van de topaandoeningen is waarbij mensen gehinderd worden in hun functioneren. Het is het absoluut waard om hierop in te zetten, want we weten dat het mogelijk is om chronische migraine terug te brengen naar laag frequente migraine.”