Waarom is preventie zo belangrijk?

Prof. Buysschaert: “Wereldwijd zijn er intussen al meer dan 420 miljoen patiënten. Als we onze gezondheidspolitiek niet veranderen, dreigt dat cijfer nog verder te stijgen. Om patiënten tijdig te kunnen behandelen en complicaties te vermijden, is het belangrijk om meer in te zetten op preventie.”

 

Wanneer moet er preventief worden ingegrepen?

Prof. Buysschaert: “Bij type 2 diabetes is er een ‘prediabetesperiode’ waarbij er nog geen echte suikerziekte is, maar waarbij de suikerwaarden in het bloed wel tussen het normale niveau en dat van suikerziekte schommelen. In deze grijze zone is het mogelijk om preventief op te treden, maar dan moet wel de diagnose kunnen worden gesteld. Er zijn in dat stadium immers nog geen symptomen.”

Om patiënten tijdig te kunnen behandelen en complicaties te vermijden, is het belangrijk om meer in te zetten op preventie. - Prof. Martin Buysschaert

“Het komt er dus op aan om mensen met een verhoogd risico op diabetes (overgewicht, het voorkomen van diabetes in de familie, ouder zijn dan 45, enz.) te testen. Wanneer prediabetes tijdig kan worden behandeld, dan kan echte diabetes worden vermeden. Behandelt men het niet, dan zal ongeveer de helft van de patiënten evolueren naar echte diabetes. Daarnaast wordt prediabetes geassocieerd met cardiovasculaire complicaties.”

 

Waaruit bestaat de preventieve behandeling?

Prof. Buysschaert: “Bij prediabetes is het mogelijk om zeer efficiënt te behandelen door in te grijpen in de levensstijl. Medicatie is dus dikwijls niet noodzakelijk. Een vermindering van de Body Mass Index van 5% is vaak al zeer doeltreffend om de evolutie naar suikerziekte en cardiovasculaire aandoeningen tegen te houden. Concreet kan dat door te diëten in combinatie met dagelijkse lichaamsbeweging.”

 

Welke nieuwe ontwikkelingen zijn er op het vlak van diabetes?

Prof. De Block: “Er bestaan nieuwe geneesmiddelen voor diabetes die naast een glucoseverlagende werking hun nut al hebben bewezen op basis van cardiovasculaire protectie bij mensen die op dat vlak een hoog risico lopen (zwaarlijvig, hoge bloeddruk, slechte cholesterolwaarden,…). Ik denk dan bijvoorbeeld aan renale glucose reabsorptie remmers (SGLT2-remmers) en producten die werken op het verhogen van darmhormonen (GLP-1 receptor agonisten). Zij slagen erin om het risico op hart- en vaatziekten en beroertes met 13 à 14% terug te dringen. Bovendien hebben ze een nierbeschermend effect, geven ze gewichtsreductie en houden ze slechts een zeer beperkt risico in op hypo’s.”

 

Zijn deze medicijnen voor alle patiënten beschikbaar?

Er bestaan nieuwe geneesmiddelen voor diabetes die naast een glucoseverlagende werking hun nut al hebben bewezen op basis van cardiovasculaire protectie. - Prof. dr. Christophe De Block

Prof. De Block: “Helaas worden deze medicijnen slechts voor een beperkt aantal patiënten terugbetaald, als tweede of derde stap in de behandeling. Metformine blijft in alle internationale richtlijnen de eerste stap. In België worden bepaalde nieuwe geneesmiddelen pas terugbetaald wanneer het hemoglobine A1c tussen de 7 en 9% is. In andere gevallen moeten we ons blijven behelpen met oudere medicijnen, waarbij er een hoger risico is op gewichtstoename en een te lage bloedsuikerspiegel.”

 

Wat zeggen de internationale richtlijnen?

Prof. De Block: “De internationale richtlijnen bevelen deze nieuwe medicijnen aan als prioritaire middelen voor mensen met een hoog cardiovasculair risico. Zo’n 10 à 15% van de kosten van diabetes is te wijten aan medicatie, terwijl 80 tot 85% het gevolg is van acute en chronische complicaties die beduidend kunnen worden verminderd door een zinvolle introductie van nieuwe geneesmiddelen.”

 

Welke verbeteringen zijn er vanuit de overheid mogelijk om diabetes beter aan te pakken?

Dr. Van Camp: “De sociale zekerheid is een federale bevoegdheid. De deelstaten zijn daarentegen met zeer beperkte middelen verantwoordelijk voor preventie en screenings. We ijveren daarom voor een splitsing van de sociale zekerheid, zodat alle bevoegdheden op één niveau komen en er een meer eenduidig beleid kan komen dat inzet op preventie, screening en een zo snel mogelijke ondersteuning en behandeling. Die splitsing is belangrijk omdat deelstaten dan over volledige budgetten beschikken om dat te realiseren.”

 

Wat met de bijkomende ondersteuning voor patiënten?

Er moet een betere terugbetaling komen van nieuwe geneesmiddelen. - Dr. Yoleen Van Camp

Dr. Van Camp: “Wij vragen een screening, zodat mensen sneller geholpen worden en schade op langere termijn kan worden vermeden. Dat vraagt dan ook wel om een betere ondersteuning na de (vroeg)diagnose. Vandaag wordt bijvoorbeeld een diabeteseducator pas terugbetaald op het moment dat mensen moeten inspuiten. Dat is te laat. Wij vragen ondersteuning van bij de diagnose, want een vroege begeleiding werpt op lange termijn zijn vruchten af.”

 

Wat zijn de aanbevelingen op het vlak van nieuwe geneesmiddelen?

Dr. Van Camp: “Er moet een betere terugbetaling komen van nieuwe geneesmiddelen. Momenteel moet men immers vaak noodgedwongen grijpen naar (terugbetaalde) medicatie die minder goed werkt, terwijl de protocollen nieuwere en meer gepaste medicatie aanbevelen die nog niet wordt terugbetaald. Onze resolutie zal dit alles (screening, vroegere ondersteuning, betere terugbetaling medicatie,...) regelen.

 

Met ondersteuning van AstraZeneca - astrazeneca.be